Wolkom yn Easterein

Wolkom yn Easterein

Wolkom op it doarpsargyf fan Easterein. Graach nimme we jo mei yn de rike skiednis fan us doarp. Fan fier ferline oan't de dei fan hjoed. Mei tekst en byld fertelle we oer it doarps- en ferieningslibben, oer de ekonomy, de minsken, de strjitten, gebouen en de omkriten. Elke dei bouwe we fierder oan dizze skiednis en sa giet it ferhaal fan Easterein troch nei de generaasje fan moarn.

Welkom in Easterein

Welkom op de archiefsite van Easterein. Graag vertellen wij u met tekst, beeld en geluid over de rijke historie van ons dorp tot aan de dag van vandaag. Van het dorps- en verenigingsleven; de economie; de mensen; de streek en omgeving en de straten en gebouwen. Op deze site bouwen we iedere dag verder aan onze dorpshistorie. Zo krijgt en houdt het verleden gezicht voor de generatie van nu en morgen. Voor de nederlandstalige versie klikt u rechtsboven op het icoontje met de nederlandse vlag.

Uitgelicht

It Molkfabryk

Yn de oantekens fan de tsjerkfaldij gearkomste fan 23 desimber 1896 stiet: 'Schrijven van aanvraag der voorlopige cie de heren A.R. Sybrandy (1855- 1928), P.Y. van der Valk (1867-1926), Jelle Bouma, Y.J. Heeg (1868-1952) en P.K.Vellinga (1863-1930) om grond tot bouwing eener op te richten Coöp. Stoomzuivelfabriek en geldelijke steun der kerkvoogdij. Kerkvoogden stellen voor om grond af te staan aan de Seberievaart thans in gebruik bij PA . van der Valk tegen een jaarlijkse grondpacht van f 50 per 36 3/4 are. Toegestaan met deze voorwaarde om zo.mo. van 8 uur tot middags 4 uur niet te mogen werken in en op de fabriek.'

Earste Bestjoer

It earste bestjoer en rie fan kommissarissen be­stienen út: Direkteur F.W. Anema (1879- 1942). Bestjoer: A.R. Sybrandy (1855-1928), Y.J. Heeg (1868-1952) en M.Y.Sjaarda (1864- 1929). D. de Gavere (1867-1923) De commis­sarissen wiene: K.J. van Gosliga (1864-1921), H.R. Jonkman (1871- 1941) en S.J. Timmenga (1849-1936).

Besletten waard dat nei tsien jier it bestjoer it rjocht hie de grûnpacht ôf te keapjen. Der hat sels eefkes sprake fan west dat de tsjerkfâlden mei-oprjochters wurde soene, mar dat gie net troch.

De direkteuren dy't lieding oan it bedriuw joe­gen wiene:

Fan 1897 oant 1908: Arjen Rienks (1871- 1950) troud mei Antje Sinnema (1872-1905), letter mei Simkje Bottema (1874-1957); kommen fan Haren en gien nei Langwar;

Fan 1908 oant 1941: Fokke Wiggeles Anema (1879-1942), troud mei Trijntje Wouters Hielkema (1877-1936); kommen fan Betterwird en troch sykte út it wurk rekke;

Fan 1939 oant 1941: Broer Voolstra (1914-) en Roelofje Woudstra (1913-); kommen fan Raerderhim en gien nei De Haach;

Fan 1941 oant 1965: Johannes Sijtsema (1908-), troud mei Grietje de Vries (1909-1995); kommen fan Skylge en gien nei 't Hearrenfean.

De neifolgjende assistint direkteuren tsjinnen de fabryk:

Fan 1906 oant 1908: Folkert Brandsma (1888-); kommen fan Dalfsen en gien nei Oene;

Fan 1907 oant 1908: Rudolf Dijkstra (1882-); kommen fan Stiens en gien nei Makkingea;

Fan 1908 oant 1912: Tjitze Riedstra (1885-), troud mei Rigtje Westra (1884-); kommen fan Betterwird en gien nei De Rottevalle.

Fan 1912 oant 1912: Oene Sijperda; kommen fan ….. en gien nei Marssum.

Fan 1912 oant 1913: Jacob Jans Visser (1889-) kommen fan Deinum en gien nei Bierum.

Fan 1916 oant 1917: Jan Timmerman (1887-), troud mei Ruurdtje Fopma (1888-), kommen fan Baerderadiel en gien nei Nijehoarne.

Fan 1917 oant 1918: Johannes Pieter Roodzand (1890-), kommen fan Balk en gien nei Wormerveer.

Fan 1918 oant 1919: Johan Christiaan Geertsma (1895-), kommen fan Arnhim en gien nei Ljouwert.

Fan 1920 oant 1921: Eltje Kamminga (1894-), troud mei Henderika van der Woude (1899-); kommen fan Grou en gien nei Haarloo.

Fan 1921 oant 1954: Durk Harmens de Boer (1897-1954 . troud mei Pietje Martens Kingma (1904-1973); kommen fan Hilaerd (Hoptille). Hja wennen oan de Hidaarderdyk, no Wynserdyk nr. 14 en oan de Wommelserdyk, no Van Eysingaleane nr 9.

Fan 1954 oant 1955. Jouke van Wieren (*1926); kommen fan Esd en gien nei Havelte.

Fan 1955 oant 1956: Ane van der Meer (*1930); kommen fan Boalsert en gien nei Formerum op Skylge.

Fan 1956 oant 1961: Tjeerd Boskma (*1928), troud mei Trijntje Jacobi (*1931); hja wennen yn Easterein yn de Andries Joustrastrjitte nr. 14; fertein nei Gorichem.

Fan 1961 oant 1964: Harmen Eizenga (*1929) ; troud mei Mintje Wagenaar (*1933); hja wennen oan de Wynserdyk nr. 22 en binne yn 1965 nei Wommels ferhuze.

 

Wurkgelegenheit

It molkfabryk joech yn it earstoan wurk oan sa'n 15 man. Letter hat dat tal him gans útwreide.

De measte boeren brochten yn it earst har molke sels nei 't fabryk. Dat feroare al gau; doe kamen de molkfarders en de molkriders.

De Molkfarders en molkriders

Wy neame har nammen:

Andries Wisse (1890-1957)) en hjelbroer Jacob (Jabik) Namminga (1886- 1973) fan Reahûs, Harm Kamstra (1883-1967), Minne Tjalsma (1926-1992), Rein Strikwerda (1913-1984), Yme Zijlstra (*1923), Fedde Dijkstra 1869- 1939), Sietze Ykema (1899-1991), Rinse Siesling (1883-1975); (Siesling krige it foarinoar en syl mei de molkboat fan it fabryk nei de buorren ta, in echte skip­per!) Yde Sijszeling (1913-1980) en soan Andries Sijszeling (*1940), Germ Strikwerda (1913-1987), Haye Groustra (*1925), Simon Bloemhof (1891- 1976), Feike Bosschma (1902-1985), Marten Stilma (*1910), en syn heit Job Stilma (1881-1952), Sjuk Sandstra (1898-1966), Johannes Santema (1896- 1962), Harke Kamstra (1917-1975), Jentje Jorritsma (*1924).

....en ieder had zijn eigen lied... (Herman van Veen)

Frou W. de Jong-Brandsma fertelt dat yn de tiid dat hja by Yde Minnes Sjaarda (1889-1968) wenne, yn de iere hoare simmermoarn hja yn de fierte Andrys en Jabik mei de molkboat oan kommen hearre koe. Jabik luts de boat en Andrys song it heechste liet.

'Net faak ha ik sok moai sjongen heard’.

It docht tin­ken oan it ferske fan Herman van Veen:

'Hilversum 3 bestond nog niet, maar ieder had zijn eigen stem, op elke steiger klonk een lied, van Paljas of Jeruzalem.' 

 Molkjild ophelje

Sneons hellen de boeren, yn it swarte pak, sels it molkjild op. Hja giene dan ek, as it nedich wie, by de smid of timmerman lâns om saken te regeljen.

Smid Elzinga oan de Hidaerderdyk en letter oan de Foarbuorren (op it Plein) liet dêrom sneons it boereark bûten sette, dan koene de boeren útsykje dêi t se gading oan makken. Elzinga brocht in pear kear yn 't jier ark nei it terrein by it fabryk. Dat wie dan sa'n soarte fan lytse eksposysje fan wat er te keap hie.

Kûpers

Der wiene twa kûpers yn it doarp. Sjoerd Dooitzen van der Zee (1861-) wenne op 'e achterbuorren yn it hûs It Skilplein nr. 17, neist bakker Dantuma. De oare wie Okke (kûper) Oosterhout (1850-1935), dy't op 'e Pôlehoeke wenne, Skoallestrjitte nr. 12, dêr't letter Yme Zijlstra (*1923) wennet. Beide kûpers makken bûtertûnen foar it molkfabryk fan Easterein en Wommels.

Sneinsrêst

Sneintemoarns en jûns waard de molke wol nei it fabryk tabrocht, mar waard dan net ferwurke.

Elektriciteit

P. Hoekstra skriuwt ek oer it 'nije Ijocht': 

'We kregen ook electrisch licht in het dorp. Het juiste jaartal weet ik niet meer, maar het zal 1917 of 1918 geweest zijn. De stroom kwam eerst van de melkfabriek. Tien uur 's avonds werd dan het licht uitgedaan, eerst een kleine waarschuwing door de stroom even uit te schakelen. Voor bijzondere gelegenheden werd tot 12 uur stroom geleverd.'

De stoommasine mei in generator wekke de gelykstream op. Dy waard opslein yn grutte batterijen. 

Bang voor schadelijke invloed ‘socialisten’

Ut de oantekens fan de tsjerkfadijgearkomste fan 12 febrewaris 1926:

'Het ligt volgens Noordmans geheel op den weg van den directeur en bestuur onzer fabriek voor inhaling van sommige elementen in de fabriek te waken, met name het socialistisch element, waarvan een schadelijken invloed uitgaat.

Ut de oantekens fan de tsjerkfadijgearkomste fan 1939:

De heer Strikwerda heeft de kwestie van de personeelsbenoemingen aan de Coop. Zuivelfabriek in de vergadering dezer Coop. ter sprake gebracht, waarna door het bestuur is toegezegd daaraan aandacht te schenken.

Suvelferfier.

Kapteins fan de Eastereinder boat fan it fabryk dy't mei bûter en tsiis elke freed nei Ljouwert fearen, wiene Sjoerd Visser (1876-1942) en Foeke Wijnia (1895-1965).

Fabrykswenten

By it fabryk, oan de noardeastkant stiene tsjinstwenten foar fabryksarbeiders. Yn it huzekompleks wie plak foar fjouwer húshaldings. Linksfoar: de bûtermakker, dêrneist de masinist, dêrachter de tsiismakker en dêrneist de sintrifugist.

De earste bewenners fan dizze huzen wienen yn 1897:

-        bûtermakker Sipke Tinga (1863-1906), troud mei Pierkje de Jong (1863-);

-        masinist Klaas Tuininga (1873-) troud mei Sjoerdje Wijma (1873-);

-        tsiismakker Sjouke Tolsma (1871-1935) troud mei Jantje Bergsma (1875-);

-        sintrifugist Obbe Terpstra (1851-), troud mei Dieuwke Stiensma (1857-);

Fan de oare bewenners neame wy:

-        bûtermakker Marten Vierstra (1874-1953) en Nieske Feenstra (1876-1956);

-        sintrifugist Hans Reitsma (1890-1979), troud mei Dirkje Tolsma (1891-1975)

-        masinist Fokke van der Tol (1898-1967), troud mei Wypkje de Jong (1900- 1979);

-        tsiismakker Siebe Hoitinga (1908-1983), troud mei Wijtske Postma (*1913)

-        bûtermakker (1912-), troud mei Trijntje de Vries (1915-);

-        bûtermakker Gerben Okkinga (1912-1990) , troud mei Liskje Hiemstra (*1916). Gerben en Lys wiene de alden fan de ferneamde earste klas-keatser ut de sechtiger jierren Gerrit Okkinga (*1941).

 

Bûterfabryk sluten.

Nei 67 jier hat it fabryk op 19 desimber 1964 de lêste molke ferwurke. De feriening gie op yn it grutter gehiel fan de koöperative suvelyndustry 'De Terpen', dy't in kombinaasje wie fan de fabriken yn Easterein, Skearnegoutum, Wiuwert en Wommels. It hie fan gefolgen dat ek it fabryk fan Wiuwert sletten waard. 

Direkteurswente

Nei it sluten fan it bûterfabryk waard de direkteurswente bewenne troch:

Anne Rinsma (*1915-) en syn frou Catharina Schippers (*1914); Hja kamen hjir yn 1966 en binne yn 1973 nei Deinum ferfearn.

In jier letter kamen hjir Pier van der Velde (*1944) en syn frou Janna Hogen­dorp (*1946). Letter binne hjir soan Simon van der Velde mei syn frou Sieta kommen te wenjen.

Leden oantal

Nei de oprjochting yn 1998 binne der in protten saken (jierferslaggen, wedstriidútslaggen, ledelisten en bestjoer gegevens)  bewarre bleaun. Ut it argyf blykt ek dat it ledental aardich stabyl bleaun binne. De leden binne hiel trou en bliuwe lid. Der sitte in protte roubrieven yn it argyf. Doch is der ien persoan dy't fan ôf de oprjochting lid is en noch hieltyd komt (2022) dat is Anne Okkema- Zijlstra. Se is mei har 96 jier seker net de minste fan de ploech. 

Op 30-06-1998,  53 leden

Op 26-10-1999,  55 leden

Op 14-08-2000,  62 leden

Op 06-06-2002,  61 leden

Yn 2006,  65 leden

Yn 2009,  63 leden

Yn 2010,  57 leden

Yn 2012,  57 leden

Yn 2014,  55 leden

Yn 2015,  53 leden

Dizze sifers binne oant 2016 ferwurke.

Subsydzje

Ut de oantekens blykt dat it bestjoer der goed by is om subsydzje oan te freegjen. Sawol by de gemeente (doe Littenseradiel)  as wol by de Rabobank. Ek troch it Stipepunt ( werkgroep Welzijn en Zorg) yn Easterein wurdt der elts jier in bydrage levere. It is wol grappich om te leazen dat as tsjinprestaasje foar de Rabo bank de flagge hingje moast. Doch waard der ek wol ris in fersyk ôf wiist. Bygelyks yn 2011 waard it troch de Rabo net takent.

Mar yn 2012 ha se it wer goed makke. De banen moasten opknapt. En soks is net om 'e nocht. It koste € 4.950,- eksklusief b.t.w. It kaam totaal op in bedrach fan    € 5989,50.

Lokkich waard der subsydzje binnen helle:

Littenseradiel  € 3000,-

Rabobank € 1500,-

Anoniem   € 1500,-

Deun By  € 1000,-

Op 3 juny 2013 binne de opknapte banen wer (her) iepene

Bestjoer,

Nei it earste bestjoer binne der in protte minsken dy't yn it bestjoer sitten ha. It bestjoer bestiet út fiif minsken. En elts jier giet der ien út en komst der in nije ien. Doch kin men sjen dat der ek wol minsken langer yn sitte dan fiif jier. Foar safier der foto's binne fan it bestjoer, binne dizze fersjoen fan de nammen. As minsken út it bestjoer gean krije se in leppeltsje mei it embleem fan de Jeu de boules feriening.

Hjir ûnder in brief wêr yn beskriuwn wurdt hoe de feriening mei bestjoer wurket. Ek pleatse we noch it jierferslach fan 2011. Dêryn wurdt dúdlik dat it bestjoer ek wol perikelen kent.

Easterein 2002-12-15

Geachte heer Wiersma,

In een bestuursvergadering gehouden op 09 Dec: 1.1. van onze Jeu de Boules club “Deun-By” hebben wij kennis genomen van de inhoud van Uw brief van 18 November j.l.

Hier enige informatie en werkwijze van onze Jeu de Boules vereniging:

Ons bestuur bestaat uit vijf leden, waarbij elk jaar een bestuurslid aftreed.Met algehele instemming van het bestuur wordt een lid gevraagd om de vacante plaats in te nemen.Deze bestuurswissel vindt altijd plaats op onze jaarvergadering in Februari.Tot op heden werkt deze werkwijze goed. Op deze jaarvergadering wordt het jaarverslag voorgelezen door de schrijver, en een financieel verslag door de penningmeester.

Ons belangrijkste wedstrijd, welke altijd op de eerste Dinsdag in September wordt gehouden is het vijf dorpen Rabobank toernooi.

Het onderhoud van de banen wordt uitgevooerd door vrijwilligers van onze club. Onze club telt 64 leden. Uit bovenstaand kunt U opmerken dat het bestuur niet veel tijd en energie in onze vereniging hoeft te steken. In tegenstelling tot de voetbal en kaatsvereningen. Als ik zie hoeveel kaatswedstrijden in het zomerseizoen gehouden worden, en wat voor tijd en energie deze bestuursleden hierin moeten steken, kan ik mij voorstellen dat voor deze functies weinig animo is te vinden bij de leden, dit zelfde geld mijns inziens voor de voetbalclub. Ik denk dat dit een van de redenen kan zijn dat in het verleden is afgeweken van de bepalingen zoals beschreven in de statuten.

Wat de renovatie/uitbreiding van de sportvoorzieningen betreft, hebben wij als enige wens een uitbreiding met eventueel vier banen, indien dat in de toekomst nodig mocht zijn. Deze wens is bij het bestuur van de “Skoalleseize” bekend.

Hopende U zo van dienst te zijn geweest teken ik:

Namens het bestuur

Jaarverslag 2011

1. Thema’s 2011.

In dit jaarverslag vermeld ik de volgende thema’s: Bestuur, leden, activiteiten en speerpunten.

2. Bestuur.

Voorzitter: Geert Dijkstra,     aftredend 2012

Secretaris: Henk Panneman,   aftredend 2014

Penningmeester: Griet Rijpstra, aftredend 2013

Wedstrijdleiding: Roelie Reijnhoudt, aftredend 2015

Uiltje Bouma is bereid gevonden Geert als voorzitter op te volgen. Jan Strikwerda zal ook komend seizoen de wedstrijdpunten registreren. Sikko Scheltema gaat optreden als voorzitter van de baancommissie. Met deze personen heeft het bestuur voldoende slagkracht. Een officiële vijfde bestuurslid lijkt ons dan ook niet urgent. Ter voorkoming van het staken van de stemmen telt de stem van de voorzitter 1 dubbel.)

3. Leden.

a. Uitgeschreven zijn: E. Droge- van Koolwijk, vanwege verhuizing en B. Kuipers, vanwege leeftijdsongemakken.

b. Ingeschreven zijn: T. Rijpma. Tjebbe, we heten je nogmaals van harte welkom. (Per heden hebben zich als lid aangemeld Carli Houtsma en Ed Planken. Beiden hebben het afgelopen seizoen met de Koersbal meegedraaid en zijn dan ook voor velen geen onbekenden. We hopen dat jullie het ook bij de Jeu de Boules naar je zin hebben.)

De vereniging telt momenteel 57 leden.

4. Activiteiten.

De volgende activiteiten met hun winnaars:

(Vermeld worden de leden van “Deun By”)

a. Koninginnedag:

Sikko Scheltema Kampioen (31), Yt Scheltema 2e(28), Minke Kuiper 3e(21) , Tietsje Zijlstra 4e(1313) en Djoke Dijkstra 5e(11).

b. Dorpsfeest:

Tea Kooistra Kampioen (28), Annie Stegenga 2e(14), Afke Wiersma 3e(13) Piet de Boer 4e(I3) en Henk Panneman 5e( 11)

c. Witmarsum: Geen gegevens. Sorry.

d. Menaam:

Henk Panneman 4C (17) Prijzen waren er verder voor Jan Strikwerda, Ymie Veninga en Pup Kuipers.

e. Rabotoernooi:

AFGELAST

f. Onderlinge competitie:

Jan Strikwerda (18), Aagje Schaafsma 2e (l5), Abe Stegenga 3e (l4) , Djoke Dijkstra 3e(14) , Sjoerd Bonnema 3C(I4), Geertje Punter 4e(12), Tea Kooistra 5e (11) Gosse Vellinga 5e (11) en Anneke Elgersma 6e (10)

g Jaarcompetitie:

Hilbrand Drost Kamnioen (123), Jan Strikwerda 2e (114,5), Hein Wiersma 3e(90), Geeske Vellenga 4e (89) en Afke Wiersma 5e (73).

5. Speerpunten.

a. Wat leden ons het afgelopen jaar toefluisterden.

1e.  Is het niet mogelijk om volgend jaar om 14.00 uur te beginnen in plaats van 14.30 uur? Dan zijn we ’s-middags wat eerder thuis wat wel schikt.

VOORSTEL:

Dit jaar zijn we om 14.00 uur aanwezig-

2e. We vinden 7 maanden spelen wel erg lang, (april t/m oktober) Er mag wel een maand af. Hierover nadenkend heeft het bestuur besloten om dit seizoen in te korten met 2 weken. (Eerste week april en laatste week oktober.) Voor het dagelijks bestuur is dit erg prettig, omdat zij tevens dagelijks bestuur zijn van ook “De Soos". Beide verenigingen zijn hierdoor beter af te sluiten en op te starten.

3e. We willen als het in de zomer opeens erg warm is niet ’s-avonds spelen.

Tot nog toe is het te doen gebruikelijk om vanaf 25 graden de wedstrijden naar de avond te verplaatsen. Veel leden nemen ons dit niet in dank af.

VOORSTEL:

We spelen ook tijdens warmte gewoon ’s-middags.

b. Competitie.

Het nieuwe wedstrijdreglement werd tijdens de jaarvergadering aangenomen met 38 stemmen voor, 5 tegen en 1 onthouding. We spraken wel duidelijk af om ingeval één en ander toch niet zou bevallen terug te gaan naar het oude systeem. Gaandeweg de rit bleek dat het systeem voor velen als onduidelijk werd ervaren. Belofte maakt schuld, dus gaan we terug naar het bekende systeem.

Echter:

Na overleg met Jan Strikwerda, die de registratie van de punten op zich gaat nemen, is het idee geboren om twee competities te houden. Tijdens de jaarvergadering zal Jan u één en ander toelichten.

c. Uitbreiding banen.

Met 41 stemmen voor en 3 stemmen tegen kreeg het bestuur tijdens de laatste jaarvergadering groen licht voor het uitwerken van de plannen om de banen uit te breiden. Hierna volgden een aantal besprekingen met “De Skoalleseize”. Met betrekking tot de fondsenwerving heeft “De Skoalleseize” het initiatief hiertoe van ons overgenomen. (Zie dossier, voor u ter inzage tijdens de aanstaande jaarvergadering.)

Tot op heden zijn er geen berichten over binnengekomen financiële steun. Derhalve heeft het momenteel geen zin om over de plannen te filosoferen. Op het moment dat er geldstromen binnenkomen, wordt over het onderwerp “Uitbreiding banen “ een extra ledenvergadering bijeengeroepen.

d. Baanonderhoud.

Wij kunnen alleen prettig ons spel “Jeu de Boules"spelen als de banen goed op orde zijn. Voor het onderhoud van de banen zijn vrijwilligers nodig. Het bestuur ziet de buitengewoon belangrijke taak van onderhoudsvrijwilliger graag geformaliseerd in een door de leden bekrachtigde commissie met een eigen verantwoordelijke coördinator/voorzitter. Het bestuur heeft een protocol met taken uitgewerkt. Het bestuur hoopt nog vóór de ledenvergadering de coördinator/voorzitter te vinden.

e. Contributie/donateurs.

Voor wat betreft de contributie wordt verwezen naar bijlage 3. Met betrekking tot het verwerven van donateurs twee zaken:

1e.  De basiscontributie van € 7 per jaar opent de mogelijkheid om voor een klein bedrag donateurs te werven. Men is daarmee tevens lid en mag ook komen spelen, ook al kost dit € 1 per middag.

2e.   Het bestuur wil actief op zoek gaan naar sponsoren.

Ingeval u een idee hebt wie hiervoor benaderd kan worden, tip ons.

f. Omgangsregels.

Als u het gestelde onder a nog eens bekijkt, dan ziet u dat er sprake is van tegenstellingen.

-Beginnen we om 14.00 u of 14.30 uur.

-Spelen we de volle 7 maanden.

-De 25 graden problematiek.

Wat de keuze ook is, er is altijd een gedupeerde groep. Noem ze “verliezers”.

Je kan het ook hebben over de competitie of de uitbreiding van de banen of het baanonderhoud. Het bestuur staat voor democratisch tot stand gekomen besluiten en gaat er van uit dat de leden deze zonder gemor en gekonkel respecteren.

H.Panneman

(secretaris)

G.Dijkstra

(voorzitter)