Uitgelicht

It argyf fan toanielferiening Fuort Mar Los is digitaal fêstlein op tiidsperioades. Mei tank oan Eppie Heins. Yn de begjinjierren binne de oankundigingen fan de toanielstikken bewarre op A 4 flyers en mei publikaasjes yn de doarpskrante.

Yn dit finster kinne jo se weromfine op de foto's fan posters hjirûnder, en op de oanfoljende ynformaasje (Klik op dokuminten). De iene tiidsperioade mei in soad siden, de oare wat koarter. It jout in soad ynformaasje oer de spilers en de minsken deromhinne.

De toanielploech hie net folle geheimen foar it doarp. It jierlikse útsje waard bygelyks mei ferve nei foaren brocht yn de doarpskrante. Dat jilde ek foar de útslaggen fan de " karkommisje ". Yn de 90 - er jierren skoorde de feriening meardere kearen tige heech. Mar der siet ek wolris in dip bij of minder goede resinsje. Dêrnei waard besletten net mear diel te nimmen oan de " kompetysje ". Meardere spilers fielden har der net senang by. It gie foaral om ûntwongen diel te nimmen, wêrby 't it aktearjen foar de doarpsútfieringen sintraal stie.

Yn 2013/2014 sette ek it jeugdtoaniel mei eigen foarstellingen útein. De oansluting fan jonge spilers op de seniorklup koe dêrtroch soepeler ferrinne. In tal spilers ferleine de grinzen troch ek diel te nimmen oan oare foarstellingen en stikken yn de doarpen út de wide omkriten. En ek leveren de spilers fan Fuort Mar Los graach in bydrage oan jubileumfoarstellingen fan oare ferienings út it doarp b.v.: De muziekvereniging; De keatsferiening en de Oranjevereniging. By de kulturele aktiviteiten fan de Slachte maraton wie Fuort Mar Los fansels presint.

De pastorij is boud yn 1861 troch û.o. Jelle ArjensTimminga. Hy docht syn namme eare oan. Hy hat tal fan gebouwen yn Easterein ' timmere '. Njonken de pastorij, it doktershûs, it hûs oan de Sibadawei 4-6 ( neist it kafee). En ek it hûs oan de fan Eijsingaleane 4. Hjirûnder de bewenners fan de pastorij troch de jierren hinne.

Willem Arnold Becking (1813- 1872) en Aaltje Stoker (1823-) kommen fan Genemuiden, dûmny ferstoarn yn 1872 te Easterein.

Jan Frederik Lodewijk Muller (1839-1895), en Lucia Columba Murraij Bakker (1840) kommen yn 1874 fan Haringkarspel en fertein yn 1882 nei Heenvliet.

Jacobus Johannes van der Weijde ( 1836-1906) en Jannina Hendrika van Beemen (1846-1933) kommen yn 1882 fan Balk, dûmny ferstoar yn 1906 yn Easterein.

Geert de Vries (1881-1950) en Epkje Hoekstra (1883) kommen yn 1924 fan Stedum en gien yn 1928 nei Heerde.

Hendrikus Guittart (1878-1934) en Johanna Maartje van Weel  (1875) kommen yn 1928 fan Ouwsterhaule, ertein yn 1932 nei Raamsdonkveer.

Hendrik Cornelis Jacobus van Deelen ( 1900-1994) en Elsien Pieterson (1896) kommen yn 1932 fan Eastermar en gien yn 1937 nei Vaassen.

Poppo ten Have (1900- 1952) en Hendrika Bax ( 1898-1993) kommen yn 1937 fan Noordlaren en gien yn 1946  nei Rozendaal.

Willem Nijenhuis (1916) en Nelly Groot (1920- 1992) kommen fan Maasdam en yn 1949 fertein nei Loosduinen.

Christiaan de Bruin (1904- 1991) en Antoinette Wijnbelt (1911) kommen fan Engelen, yn 1969 fertein nei Frentsjer (mei emeritaat)

Cornelis Vijfhuizen (1930) en Johanna Maria Schellingerhout (1938) kommen fan Nieuw- Buinen, yn 1977 fertein nei Dedemsvaart.

Willem Pieter van der Hoeven(1948) en Hilly Louise Kok (1946) kommen fan Leek en yn 1983 fertein nei Amerongen.

Cornelis Pieter Wijnberg (1955) en Johanna Gerrigje Westeneng (1962) kommen fan Genderingen en fertein yn 1990 nei Groesbeek.

Hendrik Klaas Zijlstra (1948) en Rikstje Antje Witteveen (1950) kommen fan Tijnje en Nijbeets, út de Pastorij ferhúze yn 2000. 

Dit gong ûnder protest fan Zijlstra. Him wie in nije pastorij tasein, mar dy moast nei de ferkeap fan de pastorij noch boud wurde. It waard in tidelike oplossing yn in hierhûs oan It Eeskwerd. Dit mei noch oare saken soarge foar ûnienigheit yn de gemeente, mei as einrisseltaat in breuk tusken de dominy en de tsjerkerie, en it fertrek fan Zijlstra. It bouen fan de nije pastorij fûn úteinlik plak yn 2007 oan de Populiereleane 9. 

 Menno Landstra kocht yn 2000 de pastorij en wennet (2023) der no noch.

FUORT MAR LOS

De toanielferiening is ûntstien út in inisjatyf fan Doarpsbelang 'Hald Faesje'.

Op 6 september 1977 organisearje mefrou C. Houtsma-De Bruin en mefrou G. Vellinga-Posthumus as bestjoersleden fan de feriening fan doarpsbelangen in gearkomste. Foar dizze jûn binne in tal minsken útnoege fan wa' t bekind is dat hja leafhawwers binne fan toaniel en toanielspyljen.

Op dizze jûn wurdt besletten om in toanielferiening op te rjochtsjen. Ut de oanwêzigen wurdt dalik in bestjoer gearstald. De funksjes wurde sa ferdield:

Foarsitter: Gerrit Langerak

Twadde foarsitter: Vronie Bremer

Skriuwster: Ymie Santema

Ponghaldster: Akke Westerhof

Algemien Adjunkt: Roel Hoekstra

Foar algemiene rie is mefrou Spannenburg út Rien oanwêzich.

Ek de namme wurdt dizze jûn betocht. Under de namme 'Fuort mar los', sil it wêze en der wurdt besletten om dizze namme dalik yn praktyk te bringen.

Us Gebou wurdt it plak om te oefenjen en al twa wike nei de dei fan oprjochtsjen kriget de feriening de fraach fan de Oranjeferiening om op Keninginnedei in stik te spyljen. Frou Joustra wurdt ynstekster en frou Spannenburg regisearret.

Fanôf oktober wurdt der al oefene. It stik dat yn 't earstoan ynstudearre wurdt, moat oergean, omt de haadrolspiler, S. Arema fanwegen omstannichheden net meispylje kin. It stik dat hjirfoar yn ’t plak komt, 'In keardel út ien stik', wurdt in grut súkses.

Op ’e jiergearkomste fan 1978 kriget de foarsitter in echte foarsittershammer fan mefrou Spannenburg. Vronie Bremer moat ophalde, sy kriget wurk yn Frjentsjer. Spilers binne Gerrit Langerak, Akke Westerhof, Roel Hoekstra, Hanny van der Heide, Nanny Orsel, Petra Rienstra, Ymie Santema, Tineke Overal, Bouke Overal, Klaas de Jager, Germ Stilma en Auke Dijkstra. It stik dat spile wurdt, hyt 'Lok wat jowste’.

Stikken

Tenei wurdt alle jierren in nij stik op priemmen set en omtrint altyd foar in folle seal mei doarpsgenoaten spile. Yn 1979 wurdt it stik mei de namme 'Oer en tefolle' spile. Oare stikken dy't yn 'e jierren derop spile waarden, binne:

'De heidepyk', 'Tizeboel, ' Wa’t A seit', 'Wikels op 'e dowetille', Froulju op sicht', 'Dokkumer kofje', 'Bern op 'e noed', 'Wy sliepe apart', In mercedes mei trekheak', 'Foar in frou op 'e rin', en ' Sa hat it sitten'.

Yn 1980/1981 binne twa stikken spile. Yn 'e hjerst in stik foar de sjuery (de 'kar- kommisje') fan it toanielbûn en yn ’e maitiid op Keninginnedei. Soks is net folle jierren sa west. Twa stikken wie foar de spilers tefolle hea op ’e foarke. Wol waard njonken in stik noch wolris in ienaktei' spile.

Op 30 april 1989 wurde der mar leafst 3 ienakters spile; Prei en prestaasje', 'De skriuwer fan it doarpsbelang' en ' De koartkoppen'. De stikken hawwe meastal koartswyl as ynslach, mei de iene kear wat in djippere achtergrun as de oare.

Spilers

Der is wol in fêste kearn oan spilers, mar dêrnjonken spylje ek gauris oaren mei. Njonken de spilers fan it earste oere spylje de folgjende persoanen in rol. Guon fan har sitte langer of koarter ek yn it bestjoer. Oaren spylje mar ien as in inkelde kear mei.

Carla Dijkstra, Rigt Bergsma, Afke Terpstra, Tina Groen, Klaas de Jager, Klaasje van der Heide, Lolke Okkema, Tjerk Okkema, Halbe Overal, Jan Orsel, Jan Heeres, Theo Jelsma, Hindrik Kuiper, Fedde Wiersma, Mattie van der Meulen, Teakje Kuiper, Siebe Feenstra, Guus Zijlstra, Stoffel Bouma, Afke Algra, Joop Kloosterman, Jacob Kooistra, Sietske Gerlofsma, Greetje de Ruiter. Sjoerd Zijlstra, Nynke Schaap, Lys Sandstra, Yme van der Valk, Fokje van der Veen, Baukje Overal, Rienk van der Valk, Cees Witteveen, Berend Santema, Corrie Dijkstra, Geeske Sandstra en Ria Kingma. It ferrin fan spilers hat te dwaan mei rolferdieling, ferhuzjen, (privee-)drokten, ensfh. Soms binne spylsters yn ferwachting, of rekket in spiler syn stim kwyt. Ien kear komt Bauke Overal raar te fallen by it opbouwen fan it toaniel. Hy rekket yn it sikehûs en de útfiering wurdt ôflast...

Ynsteksters en regy

De earste ynstekster is mefrou T. Joustra. Mefrou Spannenburg fan Rien hat de regy. Yn 1980 haldt de lêste der mei op. Sietse Postmus nimt it fan har oer. Dizze bliuwt it oant 1987, dan folget Simen Fopma fan Hylaard him op, dy't it yn 1990 oer- draacht oan Wigle Ruiter út Ljouwert. In jier letter wurdt Bouke Overal spullieder.

It ynstekken is de earste jierren yn 'e betroude hannen fan frou T. Joustra. As dizze der yn 1990 mei ophaldt, wurdt Corry Dijkstra de nije ynstekster. Om't de léste in jier letter wer meispilet, nimt frou Joustra har plak wer yn. Letter nimt Gryt Orsel dit fan har oer.

Spyljen

Yn 1989 nimt it bestjoer it beslút net mear op Keninginnedei te spyljen. De Oranjeferiening, dy't dizze jûn organisearret, sil oars omsjen moatte. Der wurdt tenei op in eigen toanieljûn spile. De earste kear is dit op 20 jannewaris 1990.

Yn 1991 wurdt nochris wer foar de Karkommisje spile. It resultaat is dat de oergong makke wurdt fan de tredde nei de twadde klasse. In teken dat de spilers der wol wat fan kinne.

It tal besikers, de kwaliteit en de ynset fan de spilers hawwe sjen litten, dat de feriening ek yn 'e takomst noch genóch besteansrjocht hat.